Stolica igrzysk: Ateny (Grecja)
Liczba ekip: 202
Liczba sportowców: ok. 10 500 (ok. 6 300 mężczyzn i ok. 4 200 kobiet)
Liczba konkurencji: 301 w 28 dyscyplinach
Otwarcie: 13 sierpnia 2004
Oficjalne otwarcie: Kostis Stefanopulos (prezydent Grecji)
Zamknięcie: 29 sierpnia 2004
Przysięga olimpijska: Zoe Dimoschaki (sportowcy), Lazaros Voreadis (sędziowie)
Znicz olimpijski: Nikolaos Kaklamanakis
Stadion: Stadion Olimpijski, Ateny
XXVIII Letnie Igrzyska Olimpijskie rozgrywane były w Atenach (Grecja) w dniach 13-29 sierpnia 2004.
Uczestniczyło w nich ponad 10 500 sportowców z 202 państw. Rozdanych
zostało 301 kompletów medali w 28 dyscyplinach olimpijskich.
Ateny zostały wybrane jako organizator Igrzysk w 1997. Wcześniej oczekiwano, że miasto to będzie organizowało Igrzyska w 1996,
kiedy to przypadała setna rocznica rozgrywania nowożytnych igrzysk.
Liczono, że po 100 latach zawody te powrócą w miejsce, w którym odbyły
się po raz pierwszy (zobacz Letnie Igrzyska Olimpijskie 1896). Ateny przegrały też rywalizację o organizację Igrzyska w 2000, które ostatecznie rozegrane zostały w Sydney. W 1997 kontrkandydatami Aten były Buenos Aires, Kapsztad, Rzym, San Juan i Sztokholm. Do ostatniej tury głosowania doszły Ateny i Rzym - Ateny wygrały przewagą 66 głosów do 41.
Po dokonaniu wyboru rozpoczęto przygotowania aren sportowych. Podczas siedmioletnich prac Międzynarodowy Komitet Olimpijski
wyrażał wielokrotnie swoje wątpliwości, czy wszystko zostanie
przygotowane na czas. Podjęto decyzję o zmianie składu komitetu
organizacyjnego, na którego czele stanęła Gianna Angelopoulos-Daskalaki.
Przyspieszono tempo prac, aczkolwiek w 2004 podjęto decyzję, że część
przewidzianych zadań (m.in. dach nad basenem olimpijskim) nie zostanie
ukończona. Obawiano się także, czy Stadion Olimpijski zostanie
ukończony na czas. Jeszcze na kilka dni przed rozpoczęciem zawodów na
wielu arenach toczyły się ostatnie prace. Tempo przygotowań w Atenach
uznawane jest za najwolniejsze w historii, ale sami Grecy twierdzą, że
odzwierciedla to ich naturę, gdy wszystko prace pozostawione są na
ostatnią chwilę. W czasie prac budowlanych zginęło co najmniej 19 osób.
Szczególne obawy towarzyszyły także kwestiom bezpieczeństwa w czasie
Igrzysk. Ryzyko zamachów terrorystycznych sprawiło, że zwiększono
nakłady finansowe na ochronę sportowców i członków ekip. W czasie
zawodów Ateny patrolowało około 70 tys. policjantów. W marcu 2004
Grecja zwróciła się do NATO o pomoc w zabezpieczeniu Igrzysk. Jednocześnie Grecy wyrazili sprzeciw, by niektórym ekipom (np. USA, Wielkiej Brytanii czy Izraela) towarzyszyły jednostki ochrony.
Przed Igrzyskami serię jednodniowych strajków przeprowadzili pracownicy hoteli oraz kierowców karetek, którzy domagali się podwyżek płac.
Symbole Igrzysk w Atenach
Oficjalne logo
ateńskich Igrzysk przedstawia stylizowany wieniec z gałązek oliwnych,
który wręczany był zwycięzcom antycznych igrzysk. Kolory logo - biel i
błękit - nawiązują do kolorów greckiej flagi. Poniżej znajduje się napis Ateny 2004 (ΑΘΗΝΑ 2004), a pod nim flaga olimpijska.
Ogień olimpijski rozpalono w Olimpii
25 marca 2004. Później wędrował on po całym świecie odwiedzając miasta,
w których odbywały się wcześniej Igrzyska oraz kilka największych miast
świata.
Oficjalną piosenką Igrzysk Olimpijskich w Atenach jest Pass the Flame, wykonywana przez greckiego piosenkarza Giannisa Kotsirasa. Wydany zostanie oficjalny album Unity, na którym pojawią się znani artyści, m.in. Sting, Lenny Kravitz, Moby, Destiny's Child czy Avril Lavigne. Dochody z tej płyty zostaną przekazane na konto UNICEFu oraz program walki z AIDS w Afryce Subsaharyjskiej.
Maskotki
Zgodnie z tradycją Igrzyska promują maskotki Atena i Fevos, które nawiązują do bogów mitologii greckiej: Ateny - bogini mądrości oraz Fevosa - bóg światła i muzyki.
Ceremonia otwarcia
Ceremonia otwarcia odbyła się 13 sierpnia 2004. Część artystyczna zawierała prezentację Grecji, organizatora Igrzysk, państwa o długiej historii i bogatej kulturze. Pojawiły się postaci z mitologii greckiej oraz charakterystyczne, najbardziej znane dzieła sztuki greckiej od kultury minojskiej po współczesność.
Później nastąpiła parada 202 reprezentacji narodowych uczestniczących w Igrzyskach w czasie której wystąpił DJ Tiesto. Kraje pojawiały się zgodnie z układem liter w alfabecie greckim, dlatego kolejność poszczególnych ekip była inna niż zwykle (np. pierwsza weszła ekipa Saint Lucia (gr. Αγια Λουκια). Tradycja nakazuje, żeby pierwszym krajem maszerującym w paradzie była Grecja,
a ostatnim - kraj organizujący Igrzyska, czyli w tym wypadku ponownie
Grecja. Szczególne zainteresowanie towarzyszyło pojawieniu się ekip Afganistanu i Iraku. Innym gestem olimpijskim była wspólny przemarsz ekip Korei Północnej i Południowej pod jednym sztandarem koreańskim. Po raz pierwszy na olimpiadzie pojawiły się państwa Kiribati i Timor Wschodni. Po przemarszu sportowców wystąpiła islandzka piosenkarka Björk.
Oficjalnego otwarcia Igrzysk dokonał prezydent Grecji Kostis Stefanopulos. Zaszczytu zapalenia znicza olimpijskiego dostąpił grecki sportowiec Nikolaos Kaklamanakis.
Państwa biorące udział w XXVIII Letnich Igrzyskach Olimpijskich
Występy Polaków
Występ polskie reprezentacji na Igrzyskach w Atenach oceniono jako
nieudany. Polacy zajęli w klasyfikacji medalowej 23. miejsce z 10
medalami (3 złotymi, 2 srebrnymi, 5 brązowymi). Przed imprezą
spodziewano się zajęcia miejsca w granicach 15. z około 15 medalami.
Gwiazdą polskiej reprezentacji okazała się pływaczka Otylia Jędrzejczak, która zdobyła 3 medale (1 złoty i 2 srebrne), wyrównując tym samym rekord Ireny Szewińskiej liczby medali zdobytych przez polskiego sportowca podczas jednych Igrzysk. Do historii polskiego sportu przeszedł także Robert Korzeniowski, zdobywając swój czwarty złoty medal olimpijski w chodzie. Pozostali polscy medaliści, oprócz Anny Rogowskiej, w Atenach zdobywali swoje kolejne medale olimpijskie.
Z powszechną krytyką spotkało się kilka wpadek polskich sportowców, np. dyskwalifikacja Anety Pastuszki w kajakarskiej jedynce za nieprzepisową wagę kajaka, dyskwalifikacja żeglarzy, którzy zapomnieli zabrać obowiązkowych kapoków czy przegrana boksera Andrzeja Rżanego, który myślał, że wygrywa walkę.
Medale zdobyte przez Polaków
- Otylia Jędrzejczak - pływanie
- Robert Korzeniowski - chód
- Tomasz Kucharski, Robert Sycz - wioślarstwo
- Otylia Jędrzejczak - pływanie (2 medale)
- Sylwia Gruchała - szermierka
- Mateusz Kusznierewicz - żeglarstwo
- Anna Rogowska - skok o tyczce
- Agata Wróbel - podnoszenie ciężarów
- Aneta Pastuszka, Beata Sokołowska-Kulesza - kajakarstwo
Doping na Igrzyskach
MKOl zapowiadał przed tymi Igrzyskami bezwzględną walkę z dopingiem.
Przeprowadzono ponad 3000 prób antydopingowych. Ujawniono kilkanaście
przypadków niedozwolonego wspomagania. Odebrano kilka medali
olimpijskich zdobytych przez oszustwo. Najwięcej takich przypadków
zanotowano w ekipach Węgier, Grecji, Rosji i Ukrainy.
Tuż przed rozpoczęciem Igrzysk wybuchła afera wokół greckich sprinterów Kostasa Kenterisa i Ekateriny Thanou,
którzy nie stawili się na kontrolę antydopingową. Oboje byli zaliczani
do faworytów w swoich konkurencjach. Kolejne wątpliwości przyniosła
wiadomość o ich wspólnym wypadku podczas jazdy na motocyklu. Sportowcy
znaleźli się w szpitalu z lekkimi obrażeniami. Wiadomość ta została
przyjęta z niedowierzaniem i według prokuratury wypadek mógł być
zmyślony. Sprawę nadal bada MKOl. Sami sportowcy wycofali się z
zawodów, co uniemożliwiło przeprowadzenie kolejnych badań. Sami Grecy
nie wierzyli w winę swoich faworytów, co dali wyraz podczas startu
biegu na 200m, uniemożliwiając rozpoczęcie tej konkurencji gwizdami.
Wykryto nieprawidłowości podczas startów następujących zawodników:
- Irina Korżanienko (Rosja) - odebrano jej złoty medal w pchnięciu kulą po wykryciu niedozwolonego środku, zawodniczka nie chciała oddać medalu,
- Leonidas Sabanis (Grecja) - odebrano mu srebrny medal w podnoszeniu ciężarów, zawodnik twierdził, że jest niewinny,
- odebrano brązowy medal Ukrainkom z kajakarskiej czwórki podwójnej po tym jak w ciele jednej zawodniczki znaleziono ślady niedozwolonych substancji,
- Robert Fazekas i Adrian Annus (Węgry) - wykryto nieprawidłowości podczas kontroli dopingowej tych zawodników, dyskobol Fazekas próbował podmienić próbki moczu, pojawiły się też wątpliwości co do przebiegu kontroli młociarza Annusa; obu zawodnikom odebrano złote medale olimpijskie; kolejny Węgier, ciężarowiec Ferenc Gyurkovics, zdobywca srebrnego medalu został również wykluczony z Igrzysk.
Klasyfikacja medalowa
| Lp. |
Państwo |
złoto |
srebro |
brąz |
razem |
| 1 |
USA |
36 |
39 |
28 |
103 |
| 2 |
Chiny |
32 |
17 |
14 |
63 |
| 3 |
Rosja |
27 |
27 |
38 |
92 |
| 4 |
Australia |
17 |
16 |
16 |
49 |
| 5 |
Japonia |
16 |
9 |
12 |
37 |
| 6 |
Niemcy |
13 |
16 |
20 |
49 |
| 7 |
Francja |
11 |
9 |
13 |
33 |
| 8 |
Włochy |
10 |
11 |
11 |
32 |
| 9 |
Korea Południowa |
9 |
12 |
9 |
30 |
| 10 |
Wielka Brytania |
9 |
9 |
12 |
30 |
| ... |
... |
... |
... |
... |
... |
| 23 |
Polska |
3 |
2 |
5 |
10 |
Wyniki
Badminton
Badminton na XVIII Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Atenach rozgrywany był w Goudi Olympic Complex. Pięć konkurencji badmintonowych rozegrano między 14 a 21 sierpnia.
Startowało trzech reprezentantów Polski.
mężczyźni
singel
| Lp. |
Państwo |
Zawodnik |
| 1 |
Indonezja |
Taufik Hidayat |
| 2 |
Korea Południowa |
Seung Mo Shon |
| 3 |
Indonezja |
Soni Dwi Kuncoro |
Polacy: Przemysław Wacha został wyeliminowany w I rundzie (1/16 finału) przez Malezyjczyka Choong Hann Wonga (1:15, 5:15)
debel
| Lp. |
Państwo |
Zawodnicy |
| 1 |
Korea Południowa |
Tae Kwon Ha
Dong Moon Kim |
| 2 |
Korea Południowa |
Dong Soo Lee
Yong Sung Yoo |
| 3 |
Indonezja |
Eng Hian
Flandy Limpele |
Polacy: Michał Łogosz, Robert Mateusiak
wygrali pojedynek w I rundzie z reprezentantami Indonezji, Tri Kush
Aryanto i Sigitem Budiarto 2:1 (15:11, 3:15, 15:8); w II rundzie (1/8
finału) nie sprostali późniejszym mistrzom olimpijskim, Koreańczykom
Tae Kwon Ha i Dong Moon Kim (9:15, 2:15).
kobiety
singel
| Lp. |
Państwo |
Zawodniczka |
| 1 |
Chińska Republika Ludowa |
Ning Zhang |
| 2 |
Holandia |
Mia Audina |
| 3 |
Chińska Republika Ludowa |
Mi Zhou |
debel
| Lp. |
Państwo |
Zawodniczki |
| 1 |
Chińska Republika Ludowa |
Wei Yang
Jiewen Zhang |
| 2 |
Chińska Republika Ludowa |
Ling Gao
Sui Huang |
| 3 |
Korea Południowa |
Kyung Won Lee
Kyung Min Ra |
mikst
| Lp. |
Państwo |
Zawodnicy |
| 1 |
Chińska Republika Ludowa |
Jun Zhang
Ling Gao |
| 2 |
Wielka Brytania |
Nathan Robertson
Gail Emms |
| 3 |
Dania |
Jens Eriksen
Mette Schjoldager |
Baseball
Podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich w Atenach rozgrywane były tylko zawody w baseballu mężczyzn. Odbywyły się one w Helliniko Olympic Complex.
Mężczyźni
| Lp. |
Państwo |
Zawodnicy |
| 1 |
Kuba |
Danny Betancourt, Luis Borroto, Frederich Cepeda, Yorelvis Charles, Michel Enríquez, Norberto González, Yulieski Gourriel, Pedro Luis Lazo, Roger Machado, Jonder Martínez, Danny Miranda, Frank Montieth, Vicyohandri Odelin, Adiel Palma, Eduardo Paret, Ariel Pestano, Alexei Ramírez, Eriel Sánchez, Antonio Scull, Carlos Tabares, Yoandri Urgelles, Osmani Urrutia, Manuel Vega, Norge Luis Vera |
| 2 |
Australia |
Craig Anderson, Thomas Brice, Adrian Burnside, Gavin Fingleson, Paul Gonzalez, Nick Kimpton, Brendan Kingman, Craig Lewis, Graeme Lloyd, David Nilsson, Trent Oeltjen, Wayne Ough, Chris Oxspring, Brett Roneberg, Ryan Rowland Smith, John Stephens, Phil Stockman, Brett Tamburrino, Richard Thompson, Andrew Utting, Ben Wigmore, Glenn Williams, Jeff Williams, Rodney van Buizen |
| 3 |
Japonia |
Ryoji Aikawa, Yuya Ando, Atsushi Fujimoto, Kosuke Fukudome, Hirotoshi Ishii, Hisashi Iwakuma, Hitoki Iwase, Kenji Jojima, Makoto Kaneko, Takuya Kimura, Masahide Kobayashi, Hiroki Kuroda, Daisuke Matsuzaka, Daisuke Miura, Shinya Miyamoto, Arihito Muramatsu, Norihiro Nakamuru, Michihiro Ogasawara, Naoyuki Shimizu, Yoshinobu Takahashi, Yoshitomo Tani, Koji Uehara, Kazuhiro Wada, Tsuyoshi Wada |
Boks
Zawody bokserskie na XXVIII Igrzyskach Olimpijskich w Atenach odbywały się w olimpijskiej hali bokserskiej Peristeri.
O medale walczono w jedenastu kategoriach wagowych.
Waga papierowa (do 48 kg)
| Miejsce |
Kraj |
Zawodnik |
| 1 |
Kuba |
Yan Barthelemí |
| 2 |
Turcja |
Atagün Yalcinkaya |
| 3 |
Chiny |
Zou Shiming |
|
Rosja |
Siergiej Kasakow |
Waga musza (do 51 kg)
| Miejsce |
Kraj |
Zawodnik |
| 1 |
Kuba |
Yuriolkis Gamboa |
| 2 |
Francja |
Jérôme Thomas |
| 3 |
Azerbejdżan |
Fuad Aslanow |
|
Niemcy |
Rustamhodza Rahimow |
Polak Andrzej Rżany doszedł do ćwierćfinału.
Waga kogucia (do 54 kg)
| Miejsce |
Kraj |
Zawodnik |
| 1 |
Kuba |
Guillermo Rigondeaux |
| 2 |
Tajlandia |
Worapoj Petchkoom |
| 3 |
Azerbejdżan |
Aghasi Mammadow |
|
Uzbekistan |
Bahodirjon Sooltonow |
Polak Andrzej Liczik doszedł do 1/8 finału.
Waga piórkowa (do 57 kg)
| Miejsce |
Kraj |
Zawodnik |
| 1 |
Rosja |
Aleksiej Tiszenko |
| 2 |
Korea Północna |
Kim Song-Guk |
| 3 |
Niemcy |
Vitali Tajbert |
|
Korea Południowa |
Jo Seok Hwan |
Waga lekka (do 60 kg)
| Miejsce |
Kraj |
Zawodnik |
| 1 |
Kuba |
Mario Kindelán |
| 2 |
Wielka Brytania |
Amir Khan |
| 3 |
Kazachstan |
Serik Jeleuow |
|
Rosja |
Murat Chraczow |
Waga lekkopółśrednia (do 64 kg)
| Miejsce |
Kraj |
Zawodnik |
| 1 |
Tajlandia |
Manus Boonjumnong |
| 2 |
Kuba |
Yudel Johnson |
| 3 |
Bułgaria |
Boris Georgiew |
|
Rumunia |
Ionut Gheorghe |
Waga półśrednia (do 69 kg)
| Miejsce |
Kraj |
Zawodnik |
| 1 |
Kazachstan |
Bachtijar Artajew |
| 2 |
Kuba |
Lorenzo Aragon |
| 3 |
Korea Południowa |
Kim Jung Joo |
|
Rosja |
Oleg Saitow |
Waga średnia (do 75 kg)
| Miejsce |
Kraj |
Zawodnik |
| 1 |
Rosja |
Gaidarbek Gaidarbekow |
| 2 |
Kazachstan |
Giennadij Gołowkin |
| 3 |
Tajlandia |
Suriya Prasathinphimai |
|
USA |
Andre Dirrell |
Waga półciężka (do 81 kg)
| Miejsce |
Kraj |
Zawodnik |
| 1 |
USA |
Andre Ward |
| 2 |
Białoruś |
Magomed Aripgadijew |
| 3 |
Egipt |
Ahmed Ismail |
|
Uzbekistan |
Utkirbek Hajdarow |
Polak Aleksy Kuziemski doszedł do 1/16 finału.
Waga ciężka (do 91 kg)
| Miejsce |
Kraj |
Zawodnik |
| 1 |
Kuba |
Odlanier Solís |
| 2 |
Białoruś |
Wiktor Zujew |
| 3 |
Egipt |
Mohamed El Sayed |
|
Syria |
Naser Al Shami |
Waga superciężka (powyżej 91 kg)
| Miejsce |
Kraj |
Zawodnik |
| 1 |
Rosja |
Aleksander Powietkin |
| 2 |
Egipt |
Ali Mohammed |
| 3 |
Kuba |
Michel López |
|
Włochy |
Roberto Cammarelle |
Gimnastyka
Gimnastyka na XXVIII Letnich Igrzysk Olimpijskich w Atenach reprezentowana była przez trzy poddyscypliny: gimnastykę sportową, gimnastykę artystyczną i skoki na trampolinie.
Zawody z gimnastyki sportowej rozgrywane były w dniach 14-23 sierpnia,
z gimnastyki artystycznej - 26-29 sierpnia, a skoki na trampolinie - 20
i 21 sierpnia. Gimnastyka sportowa i skoki na trampolinie rozgyrwane
były w Indoor Hall, a gminastyka artystyczna w Galatsi Olympic Hall.
Gimnastyka sportowa
mężczyźni
wielobój drużynowo
| Lp. |
Państwo |
Zawodnicy |
Pkt |
| 1 |
Japonia |
Takehiro Kashima, Hisashi Mizutori, Daisuke Nakano
Hiroyuki Tomita, Naoya Tsukahara, Isao Yoneda |
173.821 |
| 2 |
Stany Zjednoczone |
Jason Gatson, Morgan Hamm, Paul Hamm
Brett McClure, Blaine Wilson, Guard Young |
172.933 |
| 3 |
Rumunia |
Marian Dragulescu, Ilie Daniel Popescu, Dan Nicolae Potra, Razvan Dorin Selariu | |